Diilhamkan oleh pesanan ibunya, Dr Razinah Sharif menempa nama dalam bidang toksikologi sambil memperjuangkan pendidikan STEM untuk generasi wanita muda.

Sejak kecil kami adik-beradik diajar bahawa pendidikan itu penting. Namun begitu, Ma lebih menitikberatkan persekolahan saya ketika itu. Saya merupakan anak perempuan tunggal dalam kalangan adik-beradik lelaki. Ma pernah bercerita bahawa dulu dia sebenarnya budak bijak, terutamanya dalam subjek matematik. “Perempuan kena pandai sains,” kata Ma. “Matematik pun penting. Kena tahu kira-kira. Jangan jadi macam Ma.”

Ma hanya belajar sehingga darjah enam sahaja kerana kampungnya yang konservatif. Ketua kampung berkata bahawa perempuan tak boleh belajar tinggi-tinggi. Dedi telah mendapat tawaran sambung pengajian di peringkat Sarjana, namun disebabkan kekangan kewangan, Dedi terpaksa melepaskan tawaran tersebut.

Oleh itu, mereka telah menaruh harapan kepada anak-anak, terutamanya saya. Pesan Dedi, “belajar sampai habis.” Ma berkata, “belajar sampai PhD.” Saban hari nasihat tersebut diulang. Ketika itu, pencapaian akademik saya biasa-biasa sahaja.

Dedi merupakan seorang guru Biologi dan Sains. Banyak eksperimen yang telah kami buat di rumah, termasuk membuat meriam! Dedi akan menjelaskan proses sambil menjalankan eksperimen tersebut seperti: “Campuran sebatian X dan Y akan menghasilkan reaksi kimia.”

Dalam perjalanan balik kampung ke Kelantan, Dedi akan selitkan teka teki sains seperti “Kenapa pelangi mempunyai tujuh warna? Kenapa hujan setempat sahaja? Kenapa air berwarna biru di laut dan coklat di sungai?” Semua elemen sains ini sebenarnya telah diterapkan sejak kecil, dan ini menyebabkan daya ingin tahu saya terhadap sains sangat tinggi, khususnya dalam subjek biologi.

Mulanya, saya sangat teringin menjadi seorang doktor. Dengan keputusan SPM yang cemerlang, saya telah ditawarkan pelbagai biasiswa untuk menyambung pengajian ke luar negara namun rezeki saya bukan di situ. Rezeki saya ialah untuk mengambil bidang sains bioperubatan di Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) dan seterusnya menyambung Ijazah Sarjana dalam bidang toksikologi makanan di situ.

Sewaktu tempoh pembelajaran saya, saya telah menggunakan sampel belacan dan ikan masin dan melihat kesannya terhadap proses kanser secara in vitro. Saya ingat lagi ketika itu, ada kawan-kawan ada yang mengeji. “Eh kau buat belacan? Projek apa yang guna belacan?”

Namun, mereka terdiam apabila hasil penyelidikan saya telah diterbitkan di jurnal terhebat dalam bidang toksikologi makanan pada tahun 2008. Penerbitan tersebut telah membolehkan saya untuk melanjutkan pelajaran di Australia dalam bidang toksikologi dan makanan. Konsep toksikologi ketika itu masih sangat baru dan kurang dikenali.

Alhamdulillah, berkat doa Ma dan Dedi, saya telah memegang apa yang mereka pernah citakan suatu ketika dahulu. Saya telah belajar sehingga peringkat PhD di bumi kanggaru dan menjadi saintis dalam bidang toksikologi makanan. Seterusnya, saya telah kembali ke UKM sebagai pensyarah dan kini bergelar Profesor Madya.

Saya terkenang sebuah kisah lama, bila setiap kali saya ada masalah dengan eksperimen tak kira di Australia ataupun di UKM, Ma merupakan asbab saya untuk bangkit semula.

Sebenarnya saya pernah banyak kali ingin berputus asa, tetapi saya telah mengambil kekuatan Ma yang seolah-olah dipindahkan ibarat aliran tenaga kuantum fizik. Suntikan semangat daripada Ma telah membuat saya BANGKIT untuk berusaha menjayakan eksperimen tersebut.

Kini, Ma telah meninggal dunia. Saya tidak dapat berkongsi kepada beliau bahawa saya merupakan salah seorang dari TIGA wanita di Malaysia yang mempunyai kompetensi berdaftar sebagai Registered Toxicologist yang bertaraf dunia. Gelaran ini sebenarnya merupakan pengiktirafan yang amat tinggi dalam bidang ini.

Saya juga mempunyai sebuah syarikat pemula (start-up) hasil daripada terbitan hakcipta universiti berkenaan produk kesihatan dan perkhidmatan analisa genetik untuk mengetahui risiko kesihatan.

Sebagai mantan Ketua Makmal Bioserasi UKM, saya telah berjaya meningkatkan keterlihatan makmal di peringkat global di samping meningkatkan pendapatan universiti.

Di samping kesibukan sebagai seorang pensyarah yang menggalas pelbagai tanggungjawab, saya juga tidak lupa untuk menjalankan kegiatan merakyatkan sains. Saya bergiat aktif sebagai penulis di ruangan “Ini Sains Beb” yang menampilkan artikel pendek sains dalam bahasa yang mudah difahami. Selain itu, kini saya telah mula menulis di Threads bagi memudahkan masyarakat mengenali dunia toksikologi.

Saya juga terlibat dengan kegiatan STEM di sekolah terpinggir seperti sekolah orang asli, saya juga aktif di platform TikTok, di mana saya mengadakan slot Sembang Sains selama sejam setiap hari Khamis untuk menjawab persoalan netizen berkaitan sains. Walaupun sudah jarang berada di platform berkenaan, kegiatan merakyatkan sains masih kerap saya jalankan.

Saya menjalankan aktiviti tersebut kerana saya ingin menyemai minat dalam bidang sains, terutamanya dalam diri semua gadis cilik di luar sana. Saya boleh melihat harapan arwah Ma yang inginkan semua anak perempuan sukakan sains dan matematik. Semua perkembangan hidup akan saya ceritakan kepada arwah melalui doa dan bisikan di pusara beliau. Perasaan rindu pada obor saya  mendorong saya untuk terus cemerlang dalam bidang sains.

“Perempuan kena pandai,” kata Ma. “Kena pandai Sains dan Matematik.” Itulah pesanan Ma yang saya pegang setiap hari sebagai seorang saintis dalam bidang toksikologi.

 

Disediakan oleh:

Profesor Madya Ts Dr Razinah Sharif

Pusat Kajian Penuaan Sihat dan Pesejahteraan (H-CARE)

Universiti Kebangsaan Malaysia